خروج تولید از منطقه رکود
تازه ترین نظرسنجی از مدیران خرید حاکی از این است که تولید در بهمن ماه از منطقه رکود خارج شده است.
به گزارش آچار به نقل از مهر، روایت مرکز پژوهش های اتاق تجاری ایران از شاخص مدیران خرید در بهمن ۱۴۰۰، بر تاثیر پنج عامل مختلف در تغییر فاز اقتصاد و صنعت از رکود به سمت رونق حکایت دارد. بررسی شاخص مدیران خرید (شامخ) در بهمن ۱۴۰۰ از احیای آرام و حلزونی کسب وکارها در میانه زمستان حکایت دارد. گزارش نشان میدهد که شامخ اقتصاد با حدود ۵واحد رشد به عدد ۵۱/۵۵ رسیده و شامخ صنعت نیز به لطف ۱/۱۹ واحد رشد توانسته سطح خودرا به عدد ۵۰/۵۱ برساند. رشد شامخ در هر دو بخش اقتصاد و صنعت گویای دور شدن اقتصاد ایران از مرز رکود دارد. دریافت سفارش بیشتر، بهبود موجودی مواد اولیه، افزایش سطح فروش و رشد صادرات در کنار کمرنگ شدن اثر تورم بر کسب وکارها از مهم ترین دلیلهای خروج اقتصاد و صنعت از محدوده رکود است. در دی ماه ۱۴۰۰ بخش صنعت با شامخ کل ۳۱/۵۰ در آستانه ورود به رکود قرار داشت. شامخ اقتصاد نیز به سبب سقوط به نرخ ۹۴/۴۶، حال و هوای رکودی داشت. اما در بهمن ماه نسبت به دی، ورق شامخ کل اقتصاد برگشته و با رشد حدود ۵ واحدی، از منطقه رکود خارج شده است. بررسی ابعاد دقیق گزارش شاخص مدیران خرید در بهمن ۱۴۰۰ نشان میدهد که شامخ اقتصاد میزان فعالیت کسب وکارها در بهمن به بهترین نقطه خود طی چهارماه اخیر رسیده و تا عدد ۵۵/۷۰ رشد کرده است. در شامخ اقتصاد به جز میزان کارهای کسب وکار، موجودی مواد اولیه و قیمت خرید مواد اولیه در بهترین شرایط ممکن طی چهارماه اخیر قرار داشته است. صادرات کالا در شامخ اقتصاد نیز در بهمن به بیشترین مقدار خود از شروع مهر ۱۴۰۰ رسیده است. در عین حال امید فعالان اقتصادی در شامخ اقتصاد به بالاترین مقدار خود در چهارماه اخیر رسیده است. در بخش صنعت رشد بیش از یک واحدی در بهمن ۱۴۰۰ مشاهده شده که از جهش حلزونی بخش تولید و احیای آرام صنعت در واپسین ماه های سال حکایت دارد. در گزارش بهمن، شاخص مدیران خرید کل صنعت با عدد۵۱/۵ از نقطه مرزی رکود که عدد ۵۰ است، جدا شده و ضمن خاتمه روند نزولی خود در آذر و دی، به سمت دور شدن از عدد ۵۰ که خط مرزی رکود است، گام برداشت. با بررسی دقیق روند شاخص مدیران خرید صنعت از شروع سال تا اختتام بهمن ۱۴۰۰ می توان دریافت، بهبود شامخ صنعت در این ماه ناشی از دریافت سفارش بیشتر، بهبود موجودی مواد اولیه، بهبود در سطح فروش و رشد صادرات است. این چهار عامل بعلاوه کاهش تورم موجب بروز سطحی از رونق در شامخ صنعت بهمن ۱۴۰۰ شده است. مرور این گزارش نشان میدهد که در صنایع لاستیک و پلاستیک، پوشاک و چرم، وسایل نقلیه و قطعات وابسته، صنایع غذایی، صنایع کانی غیرفلزی و صنایع فرآورده های نفت و گاز، عدد شاخص کل، زیر ۵۰ بوده و شرایط مناسب نمی باشد. از آن سو صنعت نساجی بهترین شرایط را در بهمن در میان ۱۲رشته فعالیت صنعتی به دست آورده و با کسب نمره شامخ کل ۶۲ بالاتر از همه بخش ها قرار گرفته است. البته لازم است به حوزه «سایر صنایع» که ابعاد بسیار کوچکی دارد، اشاره شود. این بخش هم با نمره نسبتا بالایی در این ماه کار خودرا اختتام داده است. شواهد موجود نشان میدهد که هزینه خرید مواد اولیه اثر کمتری روی صنایع داشته و فشار آن همسو با کاهش تورم کمرنگ شده است. البته دو بخش انرژی محور صنعت لاستیک و پلاستیک و صنایع فرآورده های نفت و گاز در کنار صنعت غذا کماکان بالاترین هزینه تولید محصول را در بهمن ۱۴۰۰ گزارش کرده اند. البته بر طبق داده های به دست آمده از بنگاه های بخش صنعت، شاخص مدیران خرید صنعت در بهمن ماه ۱۴۰۰ کمتر از اعداد به دست آمده در بهمن ۱۳۹۹ و ۱۳۹۸ بوده است. شاخص بخش صنعت در بهمن ۱۴۰۰، در مقایسه با بهمن سال ۱۳۹۸که نمره آن ۵۶/۱۴ بوده یا در مقایسه با بهمن ۱۳۹۹ که نمره آن ۵۸/۳۵ شده، در سطح بسیار کمتری قرار گرفته است. جزئیات شامخ اقتصاد در بهمن۱۴۰۰ بر اساس نظرسنجی انجام شده از بنگاه های اقتصادی کشور، شاخص مدیران خرید (تعدیل فصلی نشده) برای کل اقتصاد ایران در بهمن به عدد ۵۵/۵۱ رسیده که بیشترین نرخ در چهارماه اخیر است. در این ماه به غیر از میزان سفارش های مشتریان و موجودی مواد اولیه، سایر مولفه های اصلی بالای ۵۰ ثبت شده اند. در بهمن ماه بیشتر فعالان اقتصادی در بخش ساختمان وضعیت را بدتر از ماه قبل ارزیابی کرده اند. شاخص میزان کارهای کسب وکار در بهمن ماه هم به ۵۰/۵۵ رسیده که نسبت به دی ماه افزایش داشته است. افزایش این شاخص بیشتر ناشی از بهبود فعالیت ها در بخش خدمات و کشاورزی است که البته به دنبال کاهش شدیدی بود که در ماه قبل داشتند. شاخص میزان سفارش های جدید مشتریان نیز در بهمن ماه در سطح ۹۰/۴۷ گزارش شده که بیشتر از همین نرخ در دی ماه ۱۴۰۰ است؛ گرچه برای چهارمین ماه پی در پی همچنان زیر ۵۰ است.
خیلی از کارهای کسب وکار به سبب سردرگمی مشتریان در مورد نوسانات نرخ ارز متاثر از فضای توافقات سیاسی کشور با کاهش تقاضا همراه بوده است. در بهمن ماه امسال شاخص موجودی مواد اولیه یا لوازم خریداری شده نیز به عدد ۴۷/۲۹ رسیده که نسبت به دی بیشتر شده؛ اما این شاخص برای پنجمین ماه پی در پی و به سبب کمبود نقدینگی و نااطمینانی نرخ ارز و تصمیمات سیاسی، در همه بخش های اقتصادی زیر ۵۰ بوده است. در بهمن ماه شاخص قیمت خرید مواد اولیه یا لوازم خریداری شده هم نرخ ۷۳/۶۰ بوده که کمترین عدد ۱۳ماه اخیر است. کاهش قیمت ارز موجب کمتر شدن شتاب افزایش شدید قیمت ها که طی ماه های اخیر فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده بود، شده است. شاخص قیمت فروش محصولات تولیدشده یا خدمات ارائه شده هم در بهمن به عدد ۳۷/۵۰ رسیده که نسبت به ماه قبل که ۲۵/۵۸ بوده، کاهش داشته است. این نرخ طی ۲۲ماه اخیر حد فاصل فروردین ۹۹ تا بهمن ۱۴۰۰ به کمترین مقدار خود رسیده است. کاهش تقاضای مشتریان و کاهش نرخ ارز از دلیلهای اصلی کاهش قیمت فروش است. برمبنای آخرین گزارش مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه ای بهمن ۳۵/۴۰ درصد است که نسبت به ماه قبل ۵/۰ واحد درصد کاهش داشته است. انتظارات در حوزه میزان فعالیت اقتصادی در ماه آتی در سطح ۶۱/۷۷ بوده است؛ عددی که طی چهارماه گذشته به بیشترین مقدار خود رسیده و خوش بینی فعالان اقتصادی به بهبود کسب وکارها طی اسفندماه را نشان میدهد. به طورکلی، طبق نظرسنجی انجام شده از فعالان اقتصادی در بهمن، امید به تاثیر مثبت گشایش سیاسی در بهبود فعالیت اقتصادی موجب انتظارات مثبت کسب وکارها شده است. نوسانات نرخ ارز و انتظارات کاهشی افراد نسبت به کاهش قیمت ها و مشخص نبودن شرایط اقتصادی موجب کاهش تقاضا شده است. روایت مدیران خرید از وضعیت صنعت برمبنای داده های به دست آمده از بنگاه های بخش صنعت، شاخص مدیران خرید صنعت در بهمن ماه عدد ۵۰/ ۵۱ به دست آمده که بهتر از دی ماه است. با این وجود شاخص بخش صنعت، در مقایسه با بهمن سال ۱۳۹۸ و بهمن ۱۳۹۹ همچنان عقب تر است. در بهمن ماه ۱۴۰۰ در بین مولفه های اصلی، شاخص میزان سفارش های جدید مشتریان و موجودی مواد اولیه عدد زیر ۵۰ را به ثبت رسانده، اما نسبت به دی ماه مناسب تر ارزیابی شده است. همین طور در صنایع لاستیک و پلاستیک، پوشاک و چرم، وسایل نقلیه و قطعات وابسته، صنایع غذایی، صنایع کانی غیرفلزی و صنایع فرآورده های نفت و گاز، عدد شاخص کل، زیر ۵۰ بوده است. بررسی این گزارش نشان میدهد که شاخص مقدار تولید محصولات در بهمن ماه، در سطح عدد ۵۰/۵۷ بوده که حدودا مشابه دی ماه است. این عدد همچنان یکی از کمترین مقادیر طی پنج ماه اخیر است. شاخص میزان سفارش های جدید مشتریان در بهمن ماه هم با نرخ ۴۸/۸۰ نسبت به ماه قبل افزایش داشته؛ گرچه همچنان زیر ۵۰ است.
به عقیده فعالان اقتصادی نوسانات نرخ ارز، همراه با نااطمینانی نسبت به فضای سیاست بین المللی کشور سبب شده تا خیلی از مشتریان همچنان در سفارش های خود با سردرگمی روبه رو باشند. شاخص موجودی مواد اولیه در بهمن ماه به عدد ۴۸/۸۰ رسیده که نسبت به ماه قبل اندکی بیشتر است. شاخص میزان استخدام و به کارگیری نیروی انسانی با نزول به سطح عدد ۵۱/۷۰، به یکی از کمترین مقادیر خود طی ۶ماه اخیر رسیده است. یکی از معضلاتی که فعالان اقتصادی بخش صنعت با آن روبه رو هستند، کمبود نیروی انسانی و عدم تمایل نیروی کار به اشتغال در خطوط تولید است. شاخص موجودی محصول نهایی در انبار نیز دیگر متغیری است که با رسیدن به سطح عدد ۵۳/۸۰، اندکی نسبت به ماه قبل افزایش داشته است. بدین سان این شاخص طی چهارماه اخیر به بیشترین مقدار خود رسیده است. در این زمینه ذکر برخی نکات الزامی است. برای نمونه با ادامه روند کاهش تقاضا و کاهش شاخص میزان فروش در نتیجه سبقت گرفتن تولید از عرضه، موجودی کالاها در انبارها بالا رفته که افزایش شاخص سرعت انجام و تحویل سفارش به سطح عدد ۵۹/۸۰ ناشی از همین موضوع است. شاخص میزان فروش محصولات هم در عدد ۴۶/۴۰ تثبیت شده و تنها اندکی نسبت به ماه قبل بیشتر شده است. سیر نزولی این شاخص موضوع مهمی است. به عقیده فعالان اقتصادی کاهش قدرت خرید و تقاضا و شرایط بی ثبات قیمت ارز ناشی از تصمیمات سیاسی موجب عدم تصمیم در خرید مشتریان و درنتیجه کاهش فروش شده است. عدد اعلام شده از طرف صنعتگران برای شاخص انتظارات تولید در ماه آتی ۶۱/۴۰ بوده است؛ نرخی که همچنان خوش بینی فعالان اقتصادی به بهبود شرایط را برای اسفندماه به ویژه در ایام پایانی سال بازگو می کند. حدودا فعالان اقتصادی در همه رشته فعالیت ها به جز چوب، کاغذ، مبلمان، لاستیک و پلاستیک و پوشاک و چرم انتظارات مثبت برای ماه آتی دارند. به طورکلی در بهمن ماه، همچنان بیشتر صنایع کاهش سفارش ها را داشتند و به سبب انتظار برای مشخص شدن نتایج مذاکرات، فعالان اقتصادی با رکود تقاضا روبه رو هستند. بطور کلی، مهم ترین مشکلات گزارش شده در بخش صنعت، به مسائل همیشگی نظیر نوسانات ارزی، قیمت گذاری دستوری، قطع گاز، کمبود مواد اولیه و گرانی مواد اولیه، کمبود تقاضا و هزینه های سنگین نقل و انتقال ارزی مربوط است.
منبع: آچار
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب